9.9 C
Zürich
Dienstag, November 17, 2026

Mbresa pas leximit të librit «Vargmale nën dhé» të Nurie Emrullait

Blerim Rrecaj

Libri «Vargmale nën dhé» është një libër voluminoz me poezi prej gati treqind faqesh. Sapo e hap, (sikurse një ditar shkolle, siç bënin mësuesit dikur për të na pyetur, atë që do t’i binte fati), të lë ndjenja të mira poezia që ka fatin që të lexohet e para. Është poezia «At-DHE-mëmë», që flet për të rënët, dëshmorët, mbi të cilët ka mbirë bari i cili «e ka ndjerë se si kanë rënë të plagosur» shpirtrat e tyre…

Vazhdojmë «lojën» e nisur për të dalur te poezia e dytë, asaj së cilës do të i bie fati për ta lexuar. Dhe hedhim sytë tash te kjo me titull «koketëri hipokrite», ku na flet për politikën dhe mjetet e saj ndihmëse, të thirrur në një (kinse)demokraci  që s’e do artin, e që përkulet veç para të «fortëve» që vrërin e kthjellin ashtu siç ua do qejfi.

Lëmë këtë lojë dhe fillojmë leximin prej fillimit, prej poezisë në poezi, prej ciklit në cikël.

Dhe nëpër këtë rrugëtim poetik shohim, dëgjojmë e ndjejmë larushi ngjyrash, pamjesh, tingujsh, psherëtimash e drithërimash, shpeshherë nën shoqërinë ngushëlluese të hënës e cila di të «lidh për qiellit»…

Fjalët e bukura nga të cilat «gatuhen» poezitë na flasin dhe për vetminë e poetes, aty nëpër strehëza ku ajo përballet me veten e me botën që e rrethon. Aty ku bën pyetje, gjen e është në kërkim të përgjigjjeve, duke kërkuar të bukurën, të madhërishmen dhe rrugën drejt mirësisë që s’mbaron, e është e përjetshme.

Poetja hidhet e noton në një «det kujtimesh» për ta parë veten me sinqeritet e dëlirësi, aty ku lindi e u rrit, mes rrëfimesh e ninullash, mes pafajësisë prej fëmije, mes të dashurve të familjes, të afërmëve, rrethit shoqërisë, dhe ja, dy vargje nga poezia «Pafajsia e jetës»:

«Unë nuk isha një vajzë me imagjinatë të plleshme,/Askujt s’dija t’i flas(njësoj si sot»).

Vazhdon jeta nëpër valë medituese nëpër ditë e net, nëpër çaste e stinë, duke u rritur me drojë e frikë, se fare pak nektar po arrijmë të mbledhim nga jeta.

Dhe vazhdon kërkimi pavarësisht se shpeshherë mund ta ndjejmë veten të dorëzuar para fatit e lutjeve, britmave, pengesave, e pendimeve për ëndrra «të mëdha» që kemi thurur symbullur a syhapur, sikurse thurjen e një kurore me lule, diku në një lëndinë fëmijërie.

Dhe dashtë e padashtë, patjetër që jo vetëm na del, por edhe përballemi duke marrë plagë gjithfarësh me një realitet të vrazhdë, siç thonë këto vargje nga poezia: «Përmbytje dekade»:

«qesh se s’ka rend këtu,/s’ka rend këtu,/shumë njerëz këtu,/shumë njerëz këtu…». Në vendin ku ka aq kokëçarje, strese, trauma, e që herë-herë i afrohet greminave a kufinjëve të çmendurisë, por që e mban shpresa t’i tejkalojë këto kohë të turbullta e të liga.

Ndjeshmëri e lartë vërejmë edhe te poezitë e dashurisë, qoftë atëherë kur flitet për kultivimin e saj, qoftë atëherë kur e karakterizojnë mëdyshjet, pritjet e shkurtëra a të gjata, malli, dalldisjet, paqartësitë, ikjet, mospërfilljet, misteret, tradhtitë. A deri te moskuptimi i dashurisë nga të tjerët, të cilët një vajzë të brishtë e të ëmbël, që i pëlqen të vrapojë pas gjërave të bukura e të lira, siç janë lulet e fluturat, erërat e ëndërrat, i thonë se s’di të dashurojë, çfarë ironie!…

E pashmangshme në këtë vepër edhe gjuha ironike kur poetja kërkon që veç fjalën dhe qiellin mos t’ia marrin, sa «t’i çlodh sytë ndonjëherë», e edhe kur flet për fytyra të trishta të poetëve me lotët që u rrjedhin nën lëkurë, fateve të poetëve që mbahen për një fije floku në punët e ndryshme që bëjnë për mbijetesë.

Vepra e Nuries është vepër e mëdyshjeve të mëdha, por  shpresa për ngadhënjimin e të mirës lë gjurmë e jehon, siç e vërejmë te poezia: «Njeriut tim»:

«Njeriu im i mirë,/Hapi krahët dhe gëzo/ Sepse I-lirë je,/I lirë do rilindesh për jetë e mot.»

Libri i Nurie Emrullait «Vargmale mbi dhé» befason  për të mirë, poezi pas poezie e që ia vlen të kthehemi për të shijuar poezibukurat me të cilat do zbukurojmë shpirtrat tanë…