Nga Ilmi Cakolli
Ndërtimi i dy urave të reja mbi lumin Ibër në Mitrovicë nga Qeveria Kurti ka hapur një kapitull të ri në përpjekjet për të rikthyer normalitetin dhe integrimin funksional të pjesës veriore të vendit. Ky veprim është pritur me entuziazëm nga shumë qytetarë, sidomos në Mitrovicë e rrethinë, por ka nxitur edhe reagime të ashpra nga ana e strukturave politike serbe dhe nga vetë Serbia, e cila vazhdon të ndërhyjë në punët e brendshme të Kosovës.
Sidoqoftë, ajo që e ka befasuar opinionin, dhe që ndoshta është më shqetësuese se kundërshtimet e Beogradit, është kundërshtimi publik i Prokurorit të Shtetit, z. Blerim Isufaj, ndaj këtij projekti të qeverisë. Ky qëndrim, i paprecedentë për një funksionar të tillë të drejtësisë, ka ngritur pyetje serioze mbi rolin e institucioneve të pavarura dhe përfshirjen e tyre në çështje që janë në thelb politike, strategjike dhe kompetencë qeverisëse.
- Mitrovica e ndarë dhe simbolika e urave
Që nga paslufta, Mitrovica ka mbetur qyteti më i ndarë etnikisht në Kosovë. Lumen Ibër ka shërbyer si kufi i heshtur dhe real midis pjesës jugore shqiptare dhe pjesës veriore serbe. Ura e vjetër mbi këtë lum, e njohur si “Ura kryesore” apo “Ura e Ibrit”, është kthyer në simbol të ndalimit të qarkullimit të lirë dhe të tensioneve të përhershme. Në këtë kontekst, ndërtimi i dy urave të reja nuk është thjesht një projekt infrastrukturor, por një akt politik, social dhe kombëtar.
- Liria e lëvizjes: e drejtë themelore dhe domosdoshmëri jetike
Ndërtimi i urave përfaqëson një përpjekje të qartë për t’i dhënë fund ndarjes urbane dhe psikologjike të qytetit. Liria e lëvizjes nuk është vetëm një e drejtë e garantuar me Kushtetutë dhe ligje – ajo është kusht për zhvillim ekonomik, për integrim shoqëror dhe për funksionim shtetëror në të gjithë territorin e Republikës së Kosovës.
Për qeverinë Kurti, ky hap është pjesë e vizionit për të rikthyer sovranitetin në veri të vendit dhe për të integruar komunitetet në një sistem të përbashkët juridik, administrativ dhe shoqëror.
- Kundërshtimi i Prokurorit të Shtetit: një precedent i rrezikshëm institucional
Kundërshtimi publik i Prokurorit të Shtetit, Blerim Isufaj, ndaj ndërtimit të këtyre urave, ka shkaktuar polemika të forta. Në vend që të fokusohet në sundimin e ligjit dhe ndjekjen penale të krimit, z. Isufaj ndërhyri në një fushë që është qartazi kompetencë e qeverisë dhe lidhet me planifikimin urban, infrastrukturën publike dhe zhvillimin strategjik të territorit.
Një deklaratë e tillë, në këtë kontekst, mund të interpretohet si:
- nënshtrim ndaj trysnisë politike dhe ndërkombëtare, që shpesh kërkon “qetësi” në veri, në kurriz të lirisë së qytetarëve shqiptarë;
- moskuptim i thelbit të rolit të shtetit në ndërtimin e sovranitetit, përfshirë investimet publike në të gjithë territorin;
- ose në rastin më të keq, si aleancë e heshtur me interesat që duan të ruajnë status quo-në e ndarjes etnike.
Kjo ndërhyrje e Prokurorit është një sinjal alarmi për pavarësinë institucionale dhe për nevojën që drejtësia të mos bëhet peng i interesave politike apo trysnive të jashtme.
- Serbia dhe refuzimi i çdo hapi integrues
Siç pritej, Serbia dhe strukturat e saj në veri e kanë kundërshtuar ashpër ndërtimin e këtyre urave. Për Beogradin dhe presidentin Vuçiq, çdo përpjekje që forcon lidhjet fizike dhe funksionale midis veriut dhe pjesës tjetër të Kosovës përbën “provokim”. Në fakt, kjo kundërshti është dëshmi se ura të tilla janë të nevojshme, sepse pikërisht ato dobësojnë modelin e kontrollit paralel serb në veri të Kosovës.
- Strategjia e Qeverisë Kurti: rikthimi i sovranitetit pa kompromis
Qeveria Kurti ka zgjedhur një rrugë të qartë: pa hequr dorë nga e drejta për të ndërtuar, për të investuar dhe për të vepruar në veri, si në çdo pjesë tjetër të vendit. Ky qëndrim mund të mos jetë i pëlqyeshëm për strukturat ndërkombëtare që kërkojnë “stabilitet” me çdo kusht, por është i domosdoshëm për një shtet që synon të jetë funksional dhe i barabartë për të gjithë qytetarët e tij.
Urat nuk janë vetëm rrugë – janë deklarata politike dhe kombëtare
Në një vend të dalë nga lufta, ku kufijtë etnikë janë sanksionuar përmes dhunës dhe frikës, ndërtimi i një ure nuk është një akt teknik, por një deklaratë politike dhe kombëtare. Dy urat mbi Ibër janë pikërisht kjo: sfidë ndaj ndarjes, ftesë për bashkëjetesë, dhe një sinjal i qartë se shteti i Kosovës ka vendosur të mos dorëzohet para frikës.
Reagimet e ashpra të Serbisë, por edhe qëndrime si ai i Prokurorit të Shtetit, nuk janë gjë tjetër veçse tregues të vërtetës: se ndërtimi i urave nuk është vetëm një punë betoni – por një luftë për liri, drejtësi dhe të ardhme të përbashkët.
